Op deze site heb ik nooit eerder een pagina of artikel opgenomen over planning. Er is ook al zoveel over gezegd en geschreven. Maar, er bestaat over planningen ook veel onbegrip, daarom toch maar eens een artikel. In dit artikel deel ik vooral inzichten over het gebruik van planningshulpmiddelen. Voor meer informatie over bepaalde begrippen, zoals PERT, GANTT, ToC, CCPM, Monte-Carlosimulatie en kritieke pad, zie de links onderaan deze pagina.

Universele toepasbaarheid?

In “Best Practice” heb ik aandacht besteed aan de onterechte claim van de zogenaamde Bodies of Knowledge (BOK’s) waar het gaat om de universele toepasbaarheid van projectmanagementmethodieken. Lees dat artikel gerust nog eens. De claims van de BOK’s en de kritiek daarop gelden uiteraard ook voor de planningsmethodieken die deel uitmaken van het instrumentarium van de projectleider.

Projectmanagement is sterk gericht op beheersing, op planning en op de monitoring daarvan. Dit ondanks het gegeven dat iedere ervaren projectleider je kan vertellen dat projecten zelden verlopen conform de vooraf opgestelde plannen. Projecten worden gerealiseerd binnen de complexiteit van onze dagelijkse realiteit. Die realiteit is niet volledig te beheersen. Het project moet omgaan met die realiteit.
Daarnaast zie ik al jaren een trend dat het lijnmanagement grip op projecten probeert te krijgen door meer controle over de projecten uit te oefenen (lees bijvoorbeeld: "
De illusionisten"). Besluitvorming komt dan bij lijnmanagers te liggen, projectleiders moeten van alles rapporteren, iedere afwijking moet worden verantwoord.

Inleiding. 1
Projectmanagement eind jaren negentig. 1
Het Ingenieursbureau. 1
Reputatie. 2
(Kosten)efficiëntie. 2
Toen en nu. 2
Verandering = verbetering?. 3

Inleiding

In dit artikel doe ik u verslag van mijn eigen ervaring met projectmanagement. Daarbij vergelijk ik de manier van werken zoals die was toen ik met werken begin met de situatie die ik in het begin van het tweede decennium van de 21ste eeuw waarneem.

Now it Can be Told

Leslie M. Groves doet in “Now it Can be Told” verslag van het Manhattan-project. Dat was de naam voor alle activiteiten die gedurende de Tweede Wereldoorlog  werden ontplooid om te zorgen dat de Verenigde Staten eerder een atoombom zouden hebben dan hun vijanden. Het project was strikt geheim. Pas ver na de oorlog kon Groves er verslag over doen. Vandaar de titel van zijn boek.

Naar het Manhattan-project wordt vaak verwezen als een van de projecten waarmee de beginselen van het projectmatig werken zijn ontwikkeld. Als je echter naar dit boek kijkt, dan zijn er nogal wat aspecten die dat verhaal niet helemaal ondersteunen. 

The self-restriction of the PM discipline was never consciously imposed by any decision body; it arose from the series of historical “accidents” described in this paper. However, the discipline should overcome its self-imposed constraints and go back to its roots of “making the impossible happen” from the 1940s.[i]

Recep projectsucces

Het maken van projectplannen (en eventueel ook van faseplannen) is onderdeel van het projectenwerk. In het plan leg je o.a. vast wat de uitgangspunten en resultaten van het project zullen zijn, hoe je die resultaten wilt bereiken en aan welke eisen en randvoorwaarden je moet voldoen. Maar projectplannen zijn geen nauwkeurige spoorboekjes die de loop van het project van het begin tot het eind voorspellen, of: kunnen voorspellen. In vrijwel ieder project treden complicaties en andere onverwachte zaken op. Het projectplan was het plan aan het begin, gedurende de rit wordt van projectleiders veel improvisatievermogen verwacht.

 

Als vader van drie kinderen ken ik natuurlijk de dierentuinmethode. De dierentuinmethode? Ja, je vraagt aan je kind wat het heeft gedaan. Wij begonnen bij …, en toen …, en toen, ….

Jo van Engelen gebruikt de dierentuinmethode om bedrijfsprocessen inzichtelijk te maken. Kijk wat er feitelijk gebeurt en schrijf dit uit. De volgende stap is het elimineren van overbodige stappen. Met een dure term ben je dan bezig met Business Process Redesign.

Een externe adviseur liet zich eens ontvallen dat er kennelijk tijd genoeg was gezien het aantal vergaderingen dat hij had waargenomen. Hij was begonnen met zijn opdracht binnen een Ingenieursbureau en oriënteerde zich op de afdeling Projectmanagement.

Wie mijn tekst Een brokje niet-kunstmatige intelligentie elders op deze site heeft gelezen kent mijn opvatting dat een van de voornaamste taken van de projectmanager ligt op het gebied van de communicatie.

Marionettenspeler

In een e-mailwisseling over de opdrachtgeverrol binnen projecten, kwamen enkele zinnen voor die mij behoorlijk prikkelden.

Mijn opmerking "beter de combinatie van een goede projectleider met een slechte opdrachtgever, dan die van een slechte projectleider met een goede opdrachtgever" ontlokte een reactie waar ik hier nader op in ga.

Ton de Leeuw definieert projectmanagement als volgt: “Projectmanagement is datgene dat projectmanagers doen.”

Wat doen projectmanagers feitelijk. Ik heb het er wel eens met collega’s over gehad. Uiteindelijk kwamen wij op 95% ouwehoeren en 5% schrijven. Uiteraard draait het bij een groot deel van die 95% ouwehoeren om luisteren. Als je ouwehoeren en schrijven samen neemt heb je het beiden over communicatie. En dat is denk ik de crux.

Echte best practices  1
Onbewust handelen   1
Wat is intuïtie  2
10 jaar of 10.000 uur oefening  2
Kritiek op de 10.000 uur 2
Beperkingen aan intuïtie  3
De projectmanagementpraktijk  3
Nog enkele noties  4

A Signe, is the Event Antecedent, of the Consequent; and contrarily, the Consequent of the  Antecedent, when the like Consequences have been observed, before: And the oftner they have been observed, the lesse uncertain is the Signe. And therefore he that has most experience in any kind of businesse, has most Signes, whereby to guesse at the Future time, and consequently is the most prudent: And so much more prudent than he that is new in that kind of business, as not to be equalled by any advantage of naturall and extemporary wit: though perhaps many young men think the contrary.

Bron: Thomas Hobbes, Leviathan, 1651