Bedrijven als organismen

Managers die kiezen voor diversificatie gedragen zich als dompteurs die een dierentuin beginnen. Naast de leeuwen en tijgers plaatsen ze egels en nog wat andere beesten in hokken. Daarmee denken ze de leeuwen en tijgers en hun oorspronkelijke handeltje te beschermen.

In dit artikel vergelijk ik bedrijven met organismen. Ik beschouw bedrijven aan de hand van hun levensvoorwaarden, daarbij komen de fenomenen overleven, rendement en groei aan de orde.

Fast Politics

Fast food heeft de wereld veroverd. Door de overdaad aan allerlei vormen van fast food dreigen allerlei traditionele gerechten die meer tijd en aandacht vragen om te bereiden teloor te gaan. Geen wonder dat er ook een tegenbeweging actief is die traditionele producten en gerechten probeert te behouden. Met veel tijd en liefde wordt aandacht gevraagd voor slow food producten. Roeien tegen de stroom op, is het. Maar het moet voldoening geven en de smaakpapillen worden meer geprikkeld dan zonder deze tegenbeweging.

Eerder heb ik aandacht besteed aan het verschil tussen leiderschap vanuit macht en leiderschap vanuit kracht.[i] Leiderschap vanuit kracht is veel sterker. De leider krijgt niet alleen voor elkaar wat hij wil door zijn positie, maar vooral door de kracht van zijn persoonlijke eigenschappen. Een leider die werkt op basis van macht dankt de volgzaamheid van zijn medewerkers louter aan zijn positie. Leiders die leiden vanuit macht hoeven van hun medewerkers niet al teveel te verwachten. Die medewerkers doen hooguit wat hun verteld is dat ze moeten doen, niet meer. Dat is een groot verschil met de leider op basis van kracht! Die laatste heeft een team om zich heen. De medewerkers doen volledig mee in “zijn” processen. Hij staat niet alleen. Hij kan rekenen op de kennis, ervaring, antennes en initiatieven van zijn gehele team. Voor wie leidt op basis van macht geldt dat zijn leiderschapseigenschappen (voornamelijk) terug zijn te brengen tot één enkele eigenschap, namelijk: positie. De leider die werkt op basis van zijn eigen kracht heeft vaardigheden en kennis binnen de eigenschappen: materiedeskundigheid, analytisch vermogen, motiverend vermogen, sociale vaardigheden en overtuigingskracht.

Manfred Kets de Vries & Elisabeth Florent-Treacy, Uitgeverij Nieuwezijds. 1998.

Hierna een aantal gedachtespinsels na lezing van het bovenstaande boek.

Eén van de uitgangspunten in het boek Leiderschap van wereldklasse (zie p. 24) is dat “mondiaal worden” op dit moment een van de belangrijkste uitdagingen voor leiders is. In “mondiaal worden” zitten groeipotenties. Als de concurrentie het ook doet, kan hij schaalvoordeel halen, waardoor hij, als jij niet meegaat, concurrentievoordeel kan pakken. Hierin liggen redenen voor mondialisering.
In mijn ogen is mondialisering geen autonome reden zoals hier lijkt te worden gesuggereerd.
Het boek richt zich op mondialiserende firma´s. Goed leiderschap kan echter ook betekenen dat je kiest voor een lokale niche.