PDCA, Plan-Do-Act-Check. Je wordt er in organisaties mee dood gegooid. Maar, meer dan een eenvoudige regelkring die we kunnen toepassen op de besturing van apparaten is het niet. En ondanks dat wordt die cyclus ook toegepast op complex menselijk handelen. Dat is op zich al vreemd, want het lijkt niet erg aannemelijk dat je iets dat complex is kan besturen door middel van een simpele regelkring.

 

Maar óók daarin zie je heel veel variatie. In het Britse koloniale rijk lag de nadruk in Egypte op modernisering van de economie. Maar in Soedan, regeerden ze juist indirect, via allerlei stammenstructuren. Daar ging het juist om anti-modernisering: laat die oude structuren met rust! Dus géén onderwijs, géén ziekenhuizen. En er is gek genoeg een heel interessant verband met archeologie. Want waar de Britten probeerden te moderniseren, waren óók de gebieden waar ze fanatiek aan archeologie gingen doen. Het idee bestond dat een samenleving alleen een toekomst had als zij ook een diep verleden had. Egypte had zo’n verleden. Alsof de mensen ten zuiden van Khartoem geen geschiedenis hadden. Dat werd dus het domein van de antropologie, zo is de Britse sociale antropologie ontstaan waarin geschiedenis genegeerd wordt. Je kan dus wel zeggen dat wij dus nogal beperkt zijn geweest in onze voorstellingen van het verleden. Alleen als er veel centrale macht zichtbaar is, werd iets belangrijk gevonden, en anders niet.

Oké, ISO-certificering is ooit bedoeld om aan kwaliteitsborging te doen. Ofwel, voldoen aan een van tevoren vastgelegde kwaliteit. En dat heeft zijn nut. Het is fijn als bijvoorbeeld de mensen die aan het reinigen van medische instrumenten werken in een ziekenhuis daarbij de kwaliteit borgen. Dat zij voldoen aan de vastgestelde normen.

In Tamil Nadu in het zuiden van India was sprake van veel kindersterfte, maar ook veel sterfte onder bevallende moeders. De gezondheidszorg voor moeders was slecht. Moeders aten tegen de geboorte minder om te zorgen dat de baby tijdens de bevalling niet te groot (en dus gevaarlijk voor de gezondheid van de moeder tijdens de bevalling) zou worden. De pasgeborenen waren daardoor ondervoed en hadden weinig weerstand met veel sterfte onder jonge kinderen tot gevolg.

Laatst vertelde ik iemand hoe ik een managementpositie die ik eens bekleedde helemaal zat was geworden omdat je te maken had met medewerkers aan de ene kant en “hoger” management aan de andere kant die allemaal voortdurend van alles van je verwachten en omdat zelfs de stafdiensten mij niet ondersteunden, maar alleen maar acties bij mij neerlegden. Kortom je zit op zo’n plek in meerdere klemmen en de vrijheid om zelf te ondernemen is maar beperk. Degene die ik dit vertelde reageerde gelijk met een welgemeend “Nee, in het middenmanagement moet je niet willen zitten!”